In België hangen er naar schatting meer dan 528.000 camera’s, verspreid over publieke en private netwerken. Een centraal register ontbreekt. Met dit project willen we bewustwording creëren en het debat voeden. Want achter elke camera schuilt een keuze. Een beleidskeuze.
Camerasafari’s in de praktijk
In 2025 organiseerden we 51 camerasafari’s in 35 Vlaamse steden en gemeenten. We koppelden daar debatavonden aan, gingen in gesprek met lokale mandatarissen en brachten het thema op de agenda van de gemeenteraad. We overlegden met experts, bezochten controlekamers en werkten samen met de opleiding Maatschappelijke Veiligheid van VIVES Hogeschool. Zo bereikten we ook jongeren en toekomstige professionals. Ook op Vlaams niveau kreeg het project weerklank en werden we uitgenodigd op een studiedag van de VVSG.
In september 2025 werden onze beleidsaanbevelingen voor een doordacht camerabeleid wereldkundig gemaakt en verspreid via nieuwsbrieven naar mandatarissen, de website en sociale media.
Beweging.net is niet tegen camera’s in de publieke ruimte. Maar camera’s zijn geen wondermiddel. Ze mogen geen goedkope en zichtbare manier worden voor politici om daadkracht te etaleren. Camera’s horen thuis in een doordacht beleid, waarin veiligheid én privacy in balans blijven.
Veiligheid en privacy zijn allebei fundamenten van een democratische samenleving
Lokale besturen zoeken hun weg
In het najaar bevroegen we 26 gemeentebesturen over hun camerabeleid en gingen we met enkele mandatarissen dieper in gesprek. Wat blijkt? Veel steden en gemeenten zijn zoekende. Een duidelijke visie ontbreekt vaak, net als een open debat. De vrees voor polarisering zorgt ervoor dat het onderwerp binnenskamers blijft. Nochtans is de gemeenteraad
de plek om dit gesprek te voeren.
We spraken onder andere met Katrien Desomer, burgemeester van Ieper. De stad plant een evaluatie van het bestaande cameranetwerk, in overleg met de politie. Er wordt gewerkt aan een beter overzicht van de camera’s en hun doelstellingen. Het beheer blijft in publieke handen.
Beschermd of bekeken?
De reacties van deelnemers aan de camerasafari’s tonen dat het thema niet onbeladen is. Veel mensen staan er niet bij stil hoeveel camera’s er in hun buurt hangen. Sommigen voelen zich ongemakkelijk wanneer ze beseffen hoe vaak ze gefilmd worden, anderen voelen zich net veiliger. Voor de één is een camera een geruststelling, voor de ander een vorm van controle. Dat spanningsveld maakt duidelijk waarom een doordacht camerabeleid essentieel is.
Onderzoek toont dat technologie kan werken. Trajectcontroles bijvoorbeeld doen het aantal zware verkeersongevallen dalen. Maar “kan” is niet hetzelfde als “moet”. Zonder duidelijke doelstellingen en evaluaties dreigt function creep: het geleidelijk uitbreiden van het gebruik van beelden voor andere doeleinden dan oorspronkelijk bedoeld.
Blinde vlek: privécamera’s
Een opvallende lacune is het gebruik van privécamera’s en slimme deurbellen. De regels bestaan. Zo is een pictogram verplicht en moet de privécamera geregistreerd worden. Toch worden ze vaak niet nageleefd. Sensibilisering is hier dringend nodig.
Veiligheid en privacy zijn geen tegenpolen. Ze zijn allebei fundamenten van een democratische samenleving. Wie op weg is, is gezien. Maar laten we samen waken over wie kijkt en onder welke voorwaarden. Ook in de privésfeer.
