kies regio:

Vluchteling(enwerkster) Elmira Erstukajeva verkozen tot sociale m/v van het jaar

De redactie van De gids, het opinieblad van ACV, kiest elk jaar de sociale m/v van het jaar uit, iemand met een stevig engagement wiens ouders toevallig van elders komen. Dit jaar was dat misschien nog betekenisvoller dan anders: 2016 was een moeilijk jaar, vol polarisering en geweld. Des te meer hebben we nood aan lichtpunten: mensen die zich belangeloos inzetten voor anderen. Met overweldigende meerderheid van de stemmen werd nu de Tsjetsjeense Elmira Erstukajeva (46) verkozen.

Allemaal mensen die Elmira Erstukajeva in de bloemetjes willen zetten voor haar niet aflatende inzet voor nieuwkomers in ons land. ‘Sterk, innemend, geëngageerd, een hart van goud’, het zijn maar enkele van de complimenten voor Elmira. ‘Het doet deugd om te horen dat mijn werk wordt geapprecieerd, maar ik had het nooit gekund zonder de hulp van veel schitterende mensen hier’, reageert Elmira.

Elmira SOCMV2016De Tsjetsjeense Elmira Erstukajeva werd verkozen tot sociale m/v van het jaar.
‘Ik durf nog te dromen van een tijd dat er geen Jordy’s maar ook geen Aylans meer zijn.’
© foto: James Arthur

‘Ik weet hoe het is om je hele leven op één dag tijd te moeten achterlaten’

Elmira arriveerde op 3 november 1999 in België. Zelf weggevlucht samen met man en kind van de oorlog in Tsjetsjenië, haar thuisland. ‘Net als veel vluchtelingen dachten we dat de situatie tijdelijk zou zijn. Dat we wel zouden terugkeren als het veiliger was. Pas na 4 jaar besefte ik dat teruggaan onmogelijk was. Je leven staat hier niet stil, je kinderen groeien hier op.’

Elmira was huisdokter, een diploma dat hier pas werd erkend als ze nog 4 jaar zou bijstuderen. ‘We kregen een leefloon van het OCMW. Ik voelde me daar al schuldig over, wij, twee jonge, perfect gezonde mensen. Ik wilde liever direct beginnen te werken. Maar ik had weinig hoop. Overal hoorde ik dat je hier als vrouwelijke vluchteling enkel kon hopen op een job als poetsvrouw of verkoopster. Maar Karen, een medewerkster van het onthaalbureau nieuwkomers Dendermonde, spoorde me aan toch mijn diploma’s op te sturen naar het NARIC. Uiteindelijk werden ze gelijkgesteld aan een bachelor verpleegkunde. Ik dacht dat het verspilde moeite was, maar daardoor kon ik later aan de slag bij de stad Sint-Niklaas. Het toont hoe belangrijk het is om een netwerk op te bouwen: de juiste mensen die je de juiste informatie bezorgen.’

Trauma’s verwerken

Elmira begon te werken als sociaal tolk. Later ging ze in Sint-Niklaas aan de slag als vluchtelingenwerker. Ze was van bij de start als opleider betrokken bij het project Mind-Spring, een psycho-educatie programma voor vluchtelingen gegeven in de eigen taal door ervaringsdeskundigen, vluchtelingen zelf, begeleid door iemand uit de welzijnssector. ‘Vluchtelingen zijn ongelofelijk sterke mensen. Anders neem je niet die moeilijke beslissing om alles wat je hebt en iedereen die je kent achter te laten. Het zijn mensen die vooruit willen. Maar ze hebben wel vaak psychische moeilijkheden. Ze hebben soms trauma’s opgelopen in hun eigen land of op hun vlucht. Hier leef je lang in onzekerheid, je kent de regels van de samenleving niet, de waarden en normen, de taal. Intussen ben je ook je identiteit kwijt. Wie ben je nu? Wie was je vroeger? Dat zet je zwaar onder druk en moet je eerst verwerken voor je verder aan je toekomst kan bouwen. Had ik 17 jaar geleden de kans gekregen, zou ik zeker zo’n cursus gevolgd hebben maar die luxe hadden we toen nog niet.’

Het programma is onlangs uitgebreid naar jongeren van 13 en jonger. ‘Ouders kunnen nu ook opvoedingsondersteuning krijgen. Denk aan Syrische gezinnen die al vier jaar op de vlucht zijn van ene plek naar de andere. Je wordt uit je context gehaald, je land, je netwerken, je familie, je samenleving. Je gezinsstructuur staat zo hard onder druk ... We merken dat gezinnen moeite hebben om die relaties tussen ouder en kind terug op te bouwen.’

Henriette de buurvrouw

Tussen 2004 en 2015 probeerde Elmira als vrijwilliger met haar vereniging SINTAR ook de integratie te bevorderen van kinderen en vrouwen in Sint-Niklaas en omgeving. ‘Dat gebeurde vooral via huiswerkbegeleiding, taallessen en computerlessen. Mijn dank gaat daar uit naar de tientallen andere vrijwilligers die dat mogelijk hebben gemaakt.’ Maar haar inzet stopt niet langs de kant van de vluchtelingen. Evenzeer is het haar missie om de autochtone bevolking bewust te maken van hoe groot hun invloed kan zijn. ‘Onze eerste huis was in Hamme. Ik denk dat we daar één van de eerste vluchtelingen ooit waren! We hadden onderdak en drie matrassen, dat was het. Tot onze buren zich moeiden. Henriette kwam geregeld langs voor koffie en een klapke. En na één maand had heel de buurt zoveel spullen ingezameld dat we volledig geïnstalleerd waren. Die vriendschap was van onschatbare waarde voor ons.’

Het is de reden waarom ze later met haar man een fotoproject opzette, ‘Onze Belgische vrienden’. Een verjaardagskalender met 15 foto’s en verhalen van vriendenduo’s uit heel Vlaanderen, allemaal autochtonen en allochtonen. Ook zij en Henriette. ‘Bij het CAW Oost-Vlaanderen hebben we nu ook een buddywerking uitgebouwd: 120 vrijwilligers die vluchtelingen bijstaan met praktische vragen, maar ook samen met hen naar voorstellingen of sportclubs gaan. Geen 1.000 welzijnswerkers kunnen de kracht van buren, van vrienden, van een netwerk vervangen. Zo geef je mensen het gevoel dat ze welkom zijn en een leven kunnen uitbouwen. Het motiveert je om bij te dragen aan de toekomst van onze samenleving.’

Jordy en Aylan

Het geeft haar hoop, zegt ze. Om te zien hoeveel mensen naast hun drukke levens daar tijd in investeren. Niet enkel voor de vluchtelingen, maar ook voor de Jordy’s uit onze wereld. ‘Sinds ik bij het CAW werk, zie ik nog meer hoeveel kwetsbare groepen onze samenleving telt. Zoals Jordy, de jongen uit de instelling die deze zomer stierf in de Gentse Blaarmeersen omdat hij nergens opvang vond. Ik durf nog te dromen van een tijd dat er geen Jordy’s maar ook geen Aylans (het Syrische kindje dat dood aanspoelde op het strand in Turkije, red.) meer zijn. Als ik zie hoeveel mensen zich inzetten met een ongelofelijk engagement blijf ik hoop hebben, ook in een wereld waar Trump aan de macht kan komen.’

Elmira krijgt vaak de vraag hoe ze erin slaagt al haar engagementen te combineren. Het is iets waar ze al veel over nadacht. ‘Voor mij is er een tijd voor en na de oorlog. Op één moment verloor ik alles wat ik als het fundament van mijn leven en toekomst zag. Net als alle vluchtelingen zag ik alles wat ik had opgebouwd, in één dag verloren gaan. Dat geeft je het gevoel dat als je een nieuw leven start, je een grote inhaalbeweging moet maken. Ik denk dat ik daar nog altijd mee bezig ben. (glimlacht)

 

  Deze website werd mede mogelijk gemaakt door
Belfius BankVDK SpaarbankDVV Verzekeringen

×
Schrijf je in op onze nieuwsbrief